Στις 24-7-2026 και λίγο πριν “κλείσει” η Βουλή ξεκίνησε η συζήτηση πολυνομοσχεδίου του Υπουργείου Δικαιοσύνης που κινείται στη γνωστή κατεύθυνση και πεπατημένη όλων των κυβερνήσεων για τη διαμόρφωση ενός συστήματος απονομής δικαιοσύνης όλο και πιο φιλικού, γρήγορου και αποτελεσματικού για τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους και όλο πιο εχθρικού, δυσπρόσιτου και αργού για τον λαό.
Μάλιστα, σαν να μην έφτανε ότι το νομοσχέδιο συζητείται κατακαλόκαιρο, η κυβέρνηση πρόσθεσε άρθρα σε αυτό μετά τη διαβούλευση και δεν κάλεσε την ΟΔΥΕ στην ακρόαση στη Βουλή!
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι η πλήρης υλική αρμοδιότητα των Περιφερειακών Εδρών του Πρωτοδικείου Αθήνας και της Περιφερειακής Έδρας Πόρου του Πρωτοδικείου Πειραιά και η πλήρης τοπική αρμοδιότητα του Πρωτοδικείου Πειραιά θα ισχύσουν από την 1.4.2027, τροποποιώντας τις σχετικές διατάξεις του Ν. 5108/2024.
Η παράταση αυτή αποτελεί ουσιαστικά μια παραδοχή της έλλειψης προσωπικού και υποδομών στις συγκεκριμένες δικαστικές υπηρεσίες που διαψεύδει τις θριαμβολογίες της κυβέρνησης για τις “επιτυχίες” του νέου δικαστικού χάρτη.
Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση του Πρωτοδικείου της Αθήνας, όπου ο αριθμός των υπαλλήλων τόσο στην “κεντρική” υπηρεσία όσο και στις Περιφερειακές Έδρες δεν αντιστοιχεί στις αυξημένες ανάγκες και τον φόρτο εργασίας. Επίσης, σε επίπεδο υποδομών, μόλις μία (1) Περιφερειακή Έδρα εγκαταστάθηκε σε νέο κτήριο μετά την ψήφιση του Ν. 5108/2024 και όλες οι υπόλοιπες παραμένουν στα παλιά κτήρια των πρώην Ειρηνοδικείων.
Στο ίδιο πλαίσιο, το νομοσχέδιο επανακαθορίζει τη διάρκεια της θητείας των διοικήσεων σε όλες τις δικαστικές υπηρεσίες από δύο (2) σε τρία (3) χρόνια, παρά τις δικαιολογημένες αντιδράσεις των Ενώσεων των δικαστικών – εισαγγελικών λειτουργών.
Το νομοσχέδιο τροποποιεί και ορισμένα άρθρα του Κώδικα Δικαστικών Υπαλλήλων (Ν. 4798/2021), ως εξής:
Στο Άρθρο 11 του Κώδικα προστίθεται ποσόστωση 16% για τους πολύτεκνους επί των προκηρυσσομένων θέσεων δικαστικών υπαλλήλων, επιβεβαιώνοντας έτσι την κριτική που έχουμε ασκήσει για τους φραγμούς – περιορισμούς που επέφερε η διαδικασία πρόσληψης μέσω της ΕΣΔι, η οποία κατάργησε κάθε κοινωνικό κριτήριο που ίσχυε προηγούμενα.
Στο Άρθρο 100 του Κώδικα προστίθεται διάταξη, η οποία, αν και είναι κατά τη γνώμη μας νοηματικά προβληματική, προβλέπει την εναρμόνιση με διατάξεις που ισχύουν στον λοιπό δημόσιο τομέα για τις άδειες των Άρθρων 103, 104, 105 και 107 του Κώδικα. Η παρέμβαση αυτή (όπως και στα δυο επόμενα άρθρα) έγινε μετά από πρόταση της ΟΔΥΕ.
Στο Άρθρο 146 του Κώδικα καταργείται η διάκριση που προβλεπόταν στην εφαρμογή του ορίου θητειών των Προϊσταμένων στις μικρότερες δικαστικές υπηρεσίες.
Στο Άρθρο 149 του Κώδικα ορίζονται συγκεκριμένες ημερομηνίες για τη διαβίβαση ερωτημάτων μετάθεσης στα υπηρεσιακά συμβούλια και για την κρίση αυτών. Απαιτείται, βέβαια, η τήρηση αυτών, καθώς είναι διαχρονικό φαινόμενο η παραβίαση των διάφορων προθεσμιών που προβλέπονται στον Κώδικα.
Στις τροποποιήσεις περιλαμβάνεται και η συγκρότηση δικαστικού συμβουλίου και υπηρεσιακών συμβουλίων στη Γενική Επιτροπεία των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων που θα αντικαταστήσουν τα αντίστοιχα συμβούλια του ΣτΕ.
Στα σχετικά άρθρα προβλέπεται ότι, όταν τα συμβούλια συζητούν θέματα που αφορούν τους υπαλλήλους της Γενικής Επιτροπείας, τότε θα μετέχουν σε αυτά υπάλληλοι της Επιτροπείας και όχι γενικά από τα Διοικητικά Δικαστήρια. Η επιλογή αυτή δεν αιτιολογείται επαρκώς και υπονομεύει την αρχή της αναλογικής εκπροσώπησης, η οποία υπηρετείται με την εκλογή των αιρετών από το σύνολο των υπαλλήλων των Διοικητικών Δικαστηρίων.
Συνολικά, παραμένουν ζητούμενα ως προς τη λειτουργία των συμβουλίων σε όλες τις δικαστικές υπηρεσίες η τακτική συνεδρίασή τους, η τήρηση των προβλεπόμενων προθεσμιών και η δίκαιη κρίση.
Το νομοσχέδιο τροποποιεί διατάξεις του Κώδικα που αφορούν τον κλάδο ΠΕ Δικαστικής Επικοινωνίας και Διεθνών Σχέσεων. Η σημαντικότερη αφορά την κατάργηση των γραπτών εξετάσεων για την πρόσληψη των δικαστικών υπαλλήλων του κλάδου και η αντικατάστασή τους από δομημένη συνέντευξη κατά το πρότυπο του ν. 5078/2023. Είναι κάτι περισσότερο από προφανές ότι αυτή η διαδικασία πρόσληψης δεν εξασφαλίζει το αδιάβλητο της διαδικασίας, ούτε την αξιοκρατία και τη διαφάνεια!
Επίσης, προβλέπεται μια προνομιακή αντιμετώπιση σε σύγκριση με τους υπόλοιπους δικαστικούς υπαλλήλους όσον αφορά την άσκηση ιδιωτικού έργου. Είναι γεγονός ότι όλο και περισσότεροι δικαστικοί υπάλληλοι αναγκάζονται λόγω των χαμηλών μισθών να δουλεύουν και σε δεύτερη δουλειά και συναντούν πολλές αγκυλώσεις στην έγκριση της άσκησης αυτής λόγω των προϋποθέσεων (ουσιαστικών και χρονικών) που είναι σε αρκετές περιπτώσεις αδύνατο να ικανοποιηθούν. Η κυβέρνηση, όμως, δεν αντιμετωπίζει συνολικά το ζήτημα, αλλά προβλέπει μια εξαίρεση για λίγους και εκλεκτούς.
Μάλιστα, η αιτιολόγηση της ρύθμισης για την παράλληλη άσκηση ιδιωτικού έργου στον ειδικό κλάδο δεν προσιδιάζει σε δικαστικούς υπαλλήλους αλλά σε «ελεύθερους επαγγελματίες», οι οποίοι ταυτόχρονα με μια άλλη πρωτεύουσα επαγγελματική ενασχόληση θα προσφέρουν τις υπηρεσίες τους και στα Δικαστήρια: «Η αξιολογούμενη ρύθμιση αποσκοπεί στην αποτελεσματική στελέχωση του κλάδου ΠΕ Δικαστικής Επικοινωνίας και Διεθνών Σχέσεων λαμβάνοντας υπόψιν το γεγονός ότι οι ικανότεροι υποψήφιοι ασκούν ήδη ιδιωτικό έργο, ως δημοσιογράφοι ή υπεύθυνοι δημοσίων σχέσεων»!
Γενικότερα, φαίνεται η επιλεκτική ευαισθησία για κάλυψη θέσεων με προνομιακή μεταχείριση και παράκαμψη περίπλοκων, χρονοβόρων και κοπιαστικών διαδικασιών για τους υποψηφίους, ενώ δεν λαμβάνεται αντίστοιχη των αναγκών μέριμνα για την απλοποίηση της διαδικασίας πρόσληψης στον κλάδο των δικαστικών γραμματέων μέσω της ΕΣΔι, κατά την οποία οι νεοδιόριστοι ταλαιπωρούνται ποικιλοτρόπως με συνεχείς απαιτητικές εξετάσεις και υπέρογκα έξοδα.
Για μια ακόμη φορά, τα μεγάλα και σημαντικά ζητήματα που απασχολούν τους δικαστικούς υπαλλήλους μένουν εκτός κάδρου, γεννώντας τα ρητορικά ερωτήματα:
Πότε η κυβέρνηση θα ασχοληθεί με αυτούς που τραβούν το κουπί καθημερινά στο δικαστικό σύστημα; Με αυτούς που φορτώνονται την επιλεκτική επιτάχυνση, αλλότρια καθήκοντα και χειρισμό αλλεπάλληλων αναπροσαρμογών και νέων ψηφιακών εργαλείων; Πότε επιτέλους θα ληφθούν ουσιαστικά μέτρα για τα χιλιάδες κενά, για την προστασία της ζωής και της υγείας μας και για τη μισθολογική αναγνώριση των ιδιαίτερα απαιτητικών συνθηκών εργασίας μας;
Δεν θα περιμένουμε στωικά τις απαντήσεις! Θα τις επιβάλλουμε με τη δράση και τη συμμετοχή μας στο πανελλαδικό συλλαλητήριο στη ΔΕΘ στις 5/9 και με νέες κλαδικές κινητοποιήσεις!
